Decennialang hielden technici de achterkant van hun hand vlak bij een zekeringkast of stroomonderbreker. Voelde het als een kookplaat, dan wisten ze dat er iets mis was. Vandaag maakt een infraroodcamera (IR) van die controle in een paar seconden een volledige temperatuurkaart.
Dit illustreert de evolutie van traditionele “trucjes” naar geavanceerde onderhoudspraktijken. Het benadrukt ook het belang van Predictive Maintenance (PdM): nauwkeurige metingen waarmee je problemen aan apparatuur kunt opsporen vóór ze escaleren tot ernstige defecten.
Infraroodthermografie binnen Predictive Maintenance-oplossingen is een krachtige conditiebewakingstechniek waarmee thermische afwijkingen worden opgespoord door de warmte te analyseren die door het oppervlak van apparatuur wordt uitgestraald. Als belangrijk onderdeel van Predictive Maintenance-diensten maakt deze methode het mogelijk om problemen te detecteren, vaak lang voordat er sprake is van een storing in werking, en zo ongeplande stilstand te beperken. Dankzij realtime thermische data vormt infraroodthermografie een waardevolle aanvulling op andere predictieve technologieën, waardoor onderhoudsbeslissingen beter onderbouwd kunnen worden.
Dit artikel is bedoeld als gids voor infraroodthermografie-analyse. We leggen uit hoe de techniek werkt, welke specifieke tools ervoor gebruikt worden en hoe ze geïntegreerd kan worden in een Predictive Maintenance-platform. Daarnaast bespreken we welke soorten afwijkingen met deze methode detecteerbaar zijn, welke installaties typisch gemonitord worden, en zowel de voordelen als de beperkingen van infraroodthermografie. Tot slot belichten we praktijkvoorbeelden en concrete voordelen van het toepassen van deze krachtige techniek in verschillende sectoren.
Inhoudsopgave
Wat is infraroodthermografie?
Infraroodthermografie is een krachtige, contactloze en niet-destructieve conditiebewakingstechniek, waarmee thermische afwijkingen worden opgespoord door radiometrische infrarooddata te meten en te analyseren. Deze data wordt uitgestraald door de oppervlakken van installaties, elektrische borden, leidingen, kleppen, enzovoort, terwijl de installatie in bedrijf is.
Deze methode wordt veel toegepast binnen Predictive Maintenance, naast andere conditiebewakingstechnieken zoals: trillingsanalyse, ultrasoonanalyse, olieanalyse, motion magnification en motor circuit analysis.
Alle objecten boven het absolute nulpunt bezitten warmte-energie en stralen elektromagnetische energie uit over het volledige spectrum. Straling in het infraroodspectrum kan worden vastgelegd en zichtbaar gemaakt met infraroodtechnologie. Storingen zoals losse elektrische verbindingen, overbelaste circuits, wrijving in lagers, verslechterde isolatie, verstoppingen in de stroming of koolwaterstoflekken veroorzaken echter herkenbare warmtepatronen aan het oppervlak van de installaties.
Binnen Predictive Maintenance voeren technici infraroodthermografie uit met gespecialiseerde thermische camera’s of gasdetectiecamera’s, om warmtevariaties vast te leggen en te interpreteren, en beginnende defecten op te sporen lang voordat ze leiden tot energieverlies, brandgevaar, milieulekkages of dure stilstand.
Wat detecteert infraroodthermografie?
Infraroodthermografie detecteert een breed scala aan thermische afwijkingen die de operationele prestaties en de betrouwbaarheid van technische installaties in gevaar brengen. Deze afwijkingen zijn vroege indicatoren van falen, waardoor tijdig ingrijpen en effectiever onderhoud van apparatuur mogelijk wordt. De belangrijkste meerwaarde ligt in het herkennen van problemen via afwijkende warmtepatronen, nog vóórdat er daadwerkelijk een storing optreedt.
Elke faalmodus genereert een karakteristieke thermische signatuur, die zich in thermogrammen of optical gas imaging-video’s vaak uit als hotspots, asymmetrieën of pluimvormige patronen.
Achter elke hotspot of gaspluim schuilt een warmteoverdrachtsfenomeen: geleiding veroorzaakt temperatuurgradiënten in vaste stoffen, convectie beïnvloedt oppervlaktetemperaturen door de beweging van lucht of vloeistoffen, en al deze effecten manifesteren zich uiteindelijk als warmtestraling.
Infraroodthermografie legt deze stralingspatronen vast om nauwkeurig te bepalen waar abnormale warmtestromen wijzen op een zich ontwikkelend defect.
Concreet kan infraroodthermografie onder meer het volgende detecteren:
- Hotspots: geconcentreerde zones met verhoogde temperatuur, typisch bij zekeringen, stroomonderbrekers of elektrische aansluitpunten.
- Elektrische afwijkingen: ongelijkmatige opwarming of lokale temperatuurstijgingen als gevolg van losse verbindingen, overbelaste circuits of fase-onbalans.
- Isolatiefouten: warmteverlies, thermische bruggen of ongelijkmatige temperatuurverdeling over geïsoleerde oppervlakken of componenten.
- Wrijvingswarmte: verhoogde oppervlaktetemperaturen bij lagers, tandwielkasten, riemen, poelies of remmen vaak kritieke punten in roterende machines meestal veroorzaakt door slijtage, uitlijnfouten of onvoldoende smering.
- Vloeistoflekken: lokale warme of koude zones waar ontsnappende vloeistoffen de oppervlaktetemperatuur beïnvloeden, vaak rond leidingen, kleppen of opslagtanks.
- Gaslekken (OGI): dynamische, semi-transparante pluimen zichtbaar in infraroodvideo’s, die wijzen op de aanwezigheid van specifieke gassen (zoals koolwaterstoffen, koelmiddelen of vluchtige organische stoffen (VOC’s)) die infraroodstraling absorberen.
Welke installaties worden doorgaans gemonitord met infraroodthermografie?
In de praktijk kan infraroodthermografie worden toegepast op een brede waaier aan installaties binnen industriële, commerciële en infrastructuuromgevingen. De effectiviteit van deze techniek komt vooral tot uiting bij het monitoren van installaties of systemen waarbij de warmteverdeling een betrouwbare indicator is voor de toestand van de technische installatie.
Zelfs kleine afwijkingen in warmtepatronen kunnen wijzen op beginnende problemen, waardoor onderhoudsteams tijdig kunnen ingrijpen voordat prestaties, veiligheid of energie-efficiëntie in het gedrang komen.
Typische structurele apparatuur die met infraroodthermografie worden gemonitord, zijn onder meer:
- Elektrische schakelinstallaties, verdeelborden, transformatoren, omvormers en gelijkrichters
- Elektromotoren
- Tandwielkasten
- Pompen
- HVAC-installaties
- Transportsystemen en transportbanden
- Leidingsystemen
- Gasleidingen (voor optical gas imaging)
- Warmtewisselaars
- Condensors en verdampers
- Industriële ovens
- Zonnepanelen (PV-modules), geïnspecteerd zowel aan de voorzijde (glaszijde) als aan de achterzijde (achterfolie en junction box)
Naast vaste installaties wordt infraroodthermografie ook rechtstreeks toegepast op producten in productielijnen, om zowel de productkwaliteit als de procesefficiëntie te evalueren. Zo worden bij industriële ovens niet alleen de wanden, isolatie en mogelijke energieverliezen van de oven zelf gecontroleerd, maar ook de toestand van de producten binnenin. Het detecteren van ongelijkmatige verwarmingspatronen bijvoorbeeld stenen die aan één zijde warmer zijn door slecht afgestelde of verkeerd georiënteerde branders kan wijzen op risico’s voor homogeniteit van het eindproduct en maakt het mogelijk om procesinstellingen bij te sturen voordat de kwaliteit wordt aangetast.
Hoe werkt infraroodthermografie?
Infraroodthermografie is een systematisch proces dat uit de volgende vijf gedetailleerde stappen bestaat:
- Inzet (deployment) via handheld camera’s, drone-opstellingen, vaste installaties of robotstations
- Dataverzameling van uitgestraalde infraroodenergie (en OGI-gaspluimen)
- Baselinevergelijking van nieuwe thermogrammen met “known-good” referenties onder vergelijkbare omstandigheden. Bij veel inspecties volstaat het om een nieuw thermisch beeld te vergelijken met een eerdere opname of een referentie-baseline, bij gelijkaardige belasting en omgevingscondities. Zelfs zonder extreem nauwkeurige temperatuurmetingen is het observeren van relatieve veranderingen in de warmteverdeling aan het oppervlak vaak voldoende om een beginnend probleem te detecteren.
- Datatransformatie van radiometrische metingen (schijnbare temperaturen) naar temperaturen die gecorrigeerd zijn voor emissiviteit en omgevingsinvloeden. Wanneer een diepgaandere analyse nodig is zoals het berekenen van energieverliezen of het kwantificeren van de ernst moeten ruwe infraroodmetingen worden gecorrigeerd voor emissiviteit, gereflecteerde temperatuur en omgevingsfactoren. Deze correcties brengen de schijnbare temperaturen dichter bij de werkelijke waarden, zodat diagnostische conclusies of energie-efficiëntieberekeningen zo accuraat mogelijk zijn.
- Mapping van foutsignaturen, door thermische anomalieën te matchen met een foutbibliotheek voor classificatie en prioritering
Stap 1: Inzetmodi
Infraroodthermografie kan in de praktijk op drie manieren worden ingezet met een infraroodcamera: handheld, drone-mounted of fixed-mounted. Vanuit een ruimer perspectief worden handheld en drone-oplossingen beschouwd als mobiele benaderingen, terwijl fixed-mounted systemen zorgen voor continue monitoring.
De keuze tussen mobiel en vast hangt niet rechtstreeks samen met de kriticiteit van de apparatuur, maar eerder met de vraag of continue bewaking noodzakelijk is. Mobiele inspecties (handheld of drone) bieden flexibiliteit en brede dekking voor inspectiecampagnes, terwijl vaste systemen ononderbroken monitoring garanderen waar veiligheid, risico of proceskriticiteit dat vereist.
- Handheld modus: Dit is de meest flexibele en meest gebruikte inzetmodus. Ze vormt de basis voor zowel routegebaseerde inspecties als snelle diagnostische controles ter plaatse. Technici gebruiken compacte, draagbare infraroodcamera’s om installaties punt per punt thermisch te controleren tijdens vooraf gedefinieerde inspectierondes. Operators kunnen afwijkingen in realtime interpreteren via het ingebouwde scherm en meteen thermische beelden of video vastleggen voor documentatie. Handheld IR-camera’s kunnen ook op afstand bediend worden (via USB, Wi-Fi of Bluetooth) in risicovolle omgevingen waar directe toegang onveilig is. Dankzij hun mobiliteit en gebruiksgemak zijn handheld IR-camera’s een essentieel hulpmiddel binnen Predictive Maintenance.
- Drone-mounted modus: Deze modus biedt een inspectie-oplossing vanuit de lucht voor afgelegen, verhoogde of moeilijk bereikbare infrastructuur. Hierbij worden infraroodcamera’s gemonteerd op drones (UAV’s), waardoor technici grootschalige thermische scans kunnen uitvoeren van installaties zoals pijpleidingen, zonneparken, elektrische onderstations of daken zonder steigers of directe toegang. Drone-inspecties worden meestal on demand ingezet en leveren snelle, uitgebreide dekking, terwijl ze tegelijk de efficiëntie en veiligheid van onderhoudsteams sterk verbeteren. Als uitbreiding van mobiele inspecties zijn ze bijzonder waardevol wanneer grote of ontoegankelijke installaties systematisch gecontroleerd moeten worden.
- Fixed-mounted modus: Dit is de enige inzetmodus die écht continue, always-on thermische inzichten biedt, zonder afhankelijk te zijn van inspectieschema’s. Infraroodcamera’s worden permanent geïnstalleerd op strategische locaties om realtime thermische monitoring te verzorgen van specifieke apparatuur, processen of omgevingen.
Deze camera’s maken automatische thermische alarmen, gaslekdetectie en langetermijn-trendanalyse mogelijk. Ze worden doorgaans toegepast wanneer componenten 24/7 toezicht vereisen (bijvoorbeeld monitoring van een gesmolten bad in een productielijn) of wanneer er een hoog risico is op brand of explosie (bijvoorbeeld opslagplaatsen voor afval). In omgevingen zoals elektrische onderstations of controlekamers worden daarentegen meestal draagbare camera’s gebruikt tijdens periodieke inspectiecampagnes, omdat elk afzonderlijk onderdeel individueel geanalyseerd moet worden. In de praktijk wordt vaak eerst een mobiele inspectie uitgevoerd om de meest geschikte hardware, meetbereiken en resolutie te bepalen, vóór er een vast systeem wordt geïnstalleerd.
Stap 2: Dataverzameling
Infraroodthermografie legt de infraroodstraling vast die door oppervlakken wordt uitgestraald (warmte-energie) en zet deze om in een warmtekaart, ook wel thermische cartografie genoemd.
Dit proces maakt gebruik van sensoren die microbolometers worden genoemd (gekoeld of ongekoeld). Deze zetten de binnenkomende infraroodstraling om in elektrische signalen, die worden weergegeven als schijnbare oppervlaktetemperaturen. In dit stadium komen de weergegeven waarden overeen met schijnbare temperaturen, die doorgaans afwijken van de werkelijke temperatuur van het object.
De camera wordt gericht op het apparatuur of het te inspecteren gebied, waarbij een vrije zichtlijn, de juiste afstand en een correcte focus worden gewaarborgd.
Gaslekken kunnen eveneens zichtbaar worden gemaakt met behulp van Optical Gas Imaging (OGI). Deze gespecialiseerde vorm van infraroodthermografie maakt gebruik van camera’s met smalbandige spectrale filters die zijn afgestemd op de detectie van specifieke gassen.
Stap 3: Datatransformatie
Een correcte configuratie is essentieel om betrouwbare resultaten uit thermografische inspecties te verkrijgen, vooral bij het detecteren van subtiele temperatuurverschillen.
Ruwe infrarooddata wordt omgezet in een temperatuurmeting op basis van de intensiteit van de uitgestraalde infraroodstraling en vervolgens gecorrigeerd voor emissiviteit en omgevingsfactoren.
Zodra de juiste parameters voor het geïnspecteerde apparatuur zijn ingesteld, gebeurt deze conversie meestal rechtstreeks in de camera. Dit maakt onmiddellijke diagnostiek en analyse in het veld mogelijk, waarbij operators realtime temperatuurwaarden en thermogrammen kunnen bekijken.
In meer geavanceerde toepassingen kan de ruwe radiometrische data worden geëxporteerd en later verwerkt met gespecialiseerde software. Dit laat toe om emissiviteit, gereflecteerde temperatuur en omgevingscorrecties nauwkeurig af te stemmen, wat de diagnostische efficiëntie verhoogt. Deze aanpak is vooral nuttig wanneer een hogere nauwkeurigheid of diepgaande post-inspectieanalyse vereist is.
De vastgelegde thermogrammen worden vervolgens geanalyseerd om thermische gradiënten te detecteren en de oorsprong van de warmte te bepalen. Dit helpt bij het vaststellen van de hoofdoorzaak van de afwijking. Afhankelijk van het type apparatuur, de bedrijfsomstandigheden, de belasting en de waargenomen temperatuurverschillen, bepaalt de thermograaf de ernst van de anomalie.
Binnen OGI-workflows zorgen spectrale filters voor het isoleren van de absorptiebanden van het doelgas, waardoor overlays of thermische videoframes ontstaan die gaslekken en hun beweging zichtbaar maken.
Stap 4: Baselinevergelijking
Thermische afwijkingen kunnen vaak al tijdens de inspectie door de operator worden herkend via visuele signalen zoals onverwachte hotspots, asymmetrieën of gaspluimen.
Bij de eerste benadering wordt elk nieuw thermogram of elke gaslekopname vergeleken met een opgeslagen baseline die het normale thermische gedrag van het installatie representeert. Deze methode, bekend als kwalitatieve infraroodthermografie, is gebaseerd op eenvoudige beeld-tot-beeldvergelijking en stelt technici met beperkte ervaring in staat om mogelijke afwijkingen te signaleren zonder exacte temperatuurmetingen uit te voeren.
Baselines kunnen afkomstig zijn van specificaties van de fabrikant, industrienormen of ontwerprichtlijnen. De meest betrouwbare aanpak is echter het vastleggen van in-situ baselines onder bekende, goede omstandigheden bijvoorbeeld onmiddellijk na inbedrijfstelling of onderhoud. Deze referenties vormen een databank waarmee toekomstige inspecties consistent kunnen worden vergeleken met een gekende goede toestand.
Wanneer een diepgaandere analyse nodig is, passen thermografen kwantitatieve infraroodthermografie toe. Hierbij wordt gewerkt met gecorrigeerde temperatuurwaarden en gedetailleerde apparatuurgegevens (ontwerpkenmerken, toelaatbare belastingen, normen en limieten van de fabrikant). Dit maakt het mogelijk om de hoofdoorzaak te bepalen, betrouwbaarheidsrisico’s te kwantificeren en proactieve maatregelen aan te bevelen.
Een effectieve vergelijking vereist dat dezelfde bedrijfsstatus, belastingscondities, omgevingstemperatuur en kijkgeometrie (hoek, afstand en oriëntatie) worden aangehouden.
Afwijkingen ten opzichte van de baseline, vaak zichtbaar als temperatuurverschillen, kunnen wijzen op potentiële problemen.
Stap 5: Mapping van foutsignaturen
Zodra infrarooddata is verwerkt en gevisualiseerd, worden thermische afwijkingen en optical gas imaging-waarnemingen geïnterpreteerd aan de hand van gekende faalmodi.
Binnen infraroodthermografie omvatten veelvoorkomende foutsignaturen onder meer:
- Gelokaliseerde hotspot op een elektrische verbinding, met als mogelijke oorzaken een foutieve aansluiting, onvoldoende of thermisch/mechanisch verslechterde krimpverbinding, of een defect intern contact
- Overmatige opwarming aan een lager of asuiteinde, met als mogelijke oorzaken wrijving door uitlijningsfouten of onvoldoende smering
- Asymmetrische warmteverdeling over motorfasen, met als mogelijke oorzaak een ongebalanceerde fasenbelasting. Stroommetingen zijn echter vereist om dit te bevestigen, en indien de stromen in balans zijn, moeten andere problemen zoals interne defecten of corrosie worden overwogen
- Thermische brugvorming door isolatielagen, met als mogelijke oorzaken degradatie of beschadiging van de isolatie, of eenvoudigweg normale geleiding via bevestigingselementen zoals beugels op warme leidingen
- Koude zone in een verwarmde pijpleiding of procesleiding, met als mogelijke oorzaken een stromingsblokkade of een slechte warmteoverdracht
- Zichtbare gaspluim in OGI-video, met als mogelijke oorzaken lekkage van koolwaterstoffen, koelmiddelen of VOS-gassen
- Warme zone op een geïsoleerde stoomleiding, met als mogelijke oorzaak een condensatie-effect dat op termijn kan leiden tot corrosie van de leiding
Getrainde thermografen interpreteren deze patronen aan de hand van een combinatie van referentiebibliotheken, operationele context en diepgaande kennis van de apparatuur. Zo kunnen zij de afwijking correct classificeren en de onderliggende oorzaak nauwkeurig bepalen.
Welke tools worden gebruikt in infraroodthermografie?
Infraroodthermografie steunt op twee categorieën tools: hardware die thermische of gasbeelddata vastlegt, en software die deze data verwerkt, corrigeert en interpreteert.
Hardwaretools
- Handheld infraroodcamera’s: Draagbare thermische camera’s die worden gebruikt voor routegebaseerde inspecties om radiometrische beelden en realtime temperatuurmetingen vast te leggen. Ze bieden flexibele, mobiele diagnostiek, zijn verkrijgbaar in verschillende resoluties afhankelijk van het vereiste inspectiedetail, en beschikken vaak over connectiviteitsfuncties voor veilige bediening op afstand en snelle data-upload naar Predictive Maintenance-platformen.
- Vaste of gemonteerde infraroodcamera’s: Permanent geïnstalleerde systemen die continue, 24/7 thermische monitoring bieden van kritieke apparatuur of risicogebieden. Ze zijn vast aangesloten voor voeding en datatransmissie en integreren met PLC/SCADA- en Predictive Maintenance-platformen om realtime alarmen, geautomatiseerde trendanalyse en gecentraliseerde rapportage te leveren.
- Geautomatiseerde IR-inspectiestations: Robotische of vaste systemen die thermische beeldvorming combineren met geautomatiseerde bewegingen om herhaalbare en hoogfrequente inspecties uit te voeren. Ze verbeteren de inspectieconsistentie, doorvoercapaciteit en vroege anomaliedetectie, en integreren met PLC/SCADA- en Predictive Maintenance-platformen om inspecties automatisch te activeren, radiometrische data te registreren en realtime alarmen en trendrapporten te genereren.
- Op drones gemonteerde IR-camera’s: UAV-gebaseerde thermische beeldvormingssystemen die worden gebruikt om grote, verhoogde of moeilijk toegankelijke installaties te inspecteren. Ze maken systematische, geautomatiseerde vluchtroutes mogelijk, leggen thermische video vast tijdens de vlucht en uploaden radiometrische beelden en vluchtlogboeken naar Predictive Maintenance-platformen voor quasi realtime analyse, trendbewaking en alarmering.
Softwaretools
- Thermische analysesoftware: Tools die worden gebruikt om radiometrische data na inspectie te verwerken en te interpreteren. Ze maken emissiviteitsaanpassingen, omgevingscorrecties en historische vergelijkingen mogelijk, en genereren gestandaardiseerde rapporten en temperatuurtrends die nauwkeurige diagnoses en onderhoudsbeslissingen ondersteunen.
Hoe integreert infraroodthermografie met een Predictive Maintenance-platform?
Infraroodthermografie-data zowel live gestreamd vanuit vaste camera’s als in batches geüpload vanaf handheld- en drone-opstellingen wordt geïntegreerd in het PdM-platform (bijv. I-see software).
Na upload naar het PdM-platform worden genormaliseerde radiometrische beelden gekoppeld aan installatie metadata. Vervolgens kan het platform:
- Temperatuurtrends in kaart brengen ten opzichte van historische baselines om geleidelijke degradatie te detecteren.
- Voert regels voor anomaliedetectie of technische installatie learning-modellen uit om plotselinge afwijkingen te signaleren.
- Activeert waarschuwingen wanneer specifieke temperatuurdrempels worden overschreden.
- Genereert werkorders in CMMS- (Computerized Maintenance Management System) of EAM-systemen (Enterprise apparatuur Management) voor prioritaire opvolging.
Wat zijn de voordelen van infraroodthermografie?
Door thermische afwijkingen en gasanomalieën die anders onzichtbaar blijven snel, veilig en contactloos zichtbaar te maken, onderscheidt infraroodthermografie zich met vijf belangrijke voordelen.
Het eerste en belangrijkste voordeel is dat apparatuur kan worden gemonitord onder normale bedrijfsomstandigheden. Inspecties kunnen plaatsvinden zonder productieonderbreking, zonder fysiek contact met de installatie en met minimale risico’s voor het personeel dat de inspectie uitvoert.
Een tweede voordeel is de mogelijkheid om temperatuurgradiënten en thermische anomalieën te visualiseren die niet met het blote oog zichtbaar zijn of door veel andere diagnostische technologieën worden gedetecteerd. Dit gedetailleerde thermische inzicht helpt onderhoudsteams om beginnende defecten te lokaliseren voordat ze uitgroeien tot kostelijke storingen.
Een bijkomende sterkte van infraroodthermografie is dat ze grote groepen technische installaties of brede fysieke zones in korte tijd kan scannen. Dit maakt de techniek bijzonder waardevol in productieomgevingen en industriële sites met uitgebreide installaties, waar klassieke inspectiemethoden traag en arbeidsintensief zijn.
Daarnaast maakt de technologie het mogelijk om gaslekken optisch te detecteren, waaronder koolwaterstoffen en koelmiddelen, zonder de noodzaak van chemische sensoren of sniffers. Deze contactloze aanpak verhoogt de veiligheid door de blootstelling van operators te beperken en vereenvoudigt lekdetectie in complexe of gevaarlijke omgevingen.
Tot slot ondersteunt infraroodthermografie veilige inspecties op afstand van spanningsvoerende hoogspanningssystemen. Onderhoudsteams kunnen de toestand van elektrische infrastructuur beoordelen zonder direct contact, waardoor stilleggingen worden vermeden en het risico voor personeel daalt, terwijl kritieke installaties operationeel blijven.
Klaar om onzichtbare anomalieën om te zetten in bruikbare inzichten?
Hotspots, gedegradeerde isolatie, oververhitte lagers of lekkende systemen blijven vaak onopgemerkt — tot ze leiden tot dure storingen.
Met de infraroodthermografie-inspecties van I-care worden deze anomalieën vroegtijdig zichtbaar, zodat je installatie veilig, betrouwbaar en kostenefficiënt blijft.
Wat zijn de beperkingen van infraroodthermografie?
Hoewel de techniek zeer krachtig is, kent infraroodthermografie ook praktische grenzen. Die bepalen of ze kwantitatief kan worden toegepast (met betrouwbare temperatuurwaarden) of enkel kwalitatief (op basis van patronen in schijnbare temperaturen):
- Beperk de analyse van mechanische apparatuur tot externe oppervlakken, aangezien infraroodthermografie enkel warmte detecteert die zich aan de buitenzijde manifesteert. De techniek kan zones lokaliseren die prioritair verder onderzocht moeten worden, maar vereist aanvullende technieken, zoals trillingsanalyse voor mechanische defecten of motorstroomanalyse voor elektrische storingen, om interne defecten te identificeren.
- Biedt beperkte vroegtijdige waarschuwing voor langzaam ontwikkelende mechanische problemen die geen merkbare warmte genereren.
- Vereist oppervlaktevoorbereiding of nauwkeurige emissiviteitsinstellingen enkel voor kwantitatieve metingen op reflecterende of geïsoleerde materialen. Voor kwalitatieve inspecties, waarbij de focus ligt op warmteverdeling in plaats van exacte waarden, is geen voorbereiding of emissiviteitsinstelling nodig.
- Ondervindt uitdagingen in mechanische toepassingen door variabele emissiviteit, (bijvoorbeeld corrosie, vuil, oxidatie), omgevingsinvloeden (wind, vochtigheid, reflecties) en complexe geometrieën, waardoor vaak aanvullende technieken zoals ultrasoon onderzoek noodzakelijk zijn, vooral bij het beoordelen van operationeel risico in kritieke systemen.
Praktijkvoorbeeld van toepassing
Op een zonnepark (PV-installatie) werden handheld infraroodcamera’s gebruikt om de achterzijde van PV-modules te inspecteren, met focus op junction boxes en de achterfolie. Thermogrammen toonden een lokale hotspot op één junction box, duidelijk warmer dan de omliggende modules.
De beelden werden geüpload naar het PdM-platform, waar een geautomatiseerde analyse het thermisch profiel vergeleek met baselinecondities en een alert genereerde. De anomalie bleek veroorzaakt te worden door een defecte verbinding in de junction box. Indien dit niet tijdig was aangepakt, had dit kunnen leiden tot versnelde degradatie van de module en een daling van de totale energieopbrengst.
Onderhoudsteams konden een gerichte vervanging van de defecte module plannen tijdens een voorzien onderhoudsvenster. Deze vroege detectie behield de systeemefficiëntie, verminderde het risico op verdere elektrische schade en voorkwam kostelijke stilstand van de volledige installatie.
Benodigde vaardigheden en training
Infraroodthermografie vereist een vaardighedenpakket dat varieert van basis beeldopname tot geavanceerde thermische diagnostiek, afhankelijk van de rol van de uitvoerder en de diepgang van de analyses.
Vereiste vaardigheden
Infraroodthermografie vereist een basis- tot gemiddeld niveau van expertise, afhankelijk van de scope en complexiteit van de inspecties. Voor standaardinspecties hebben technici een fundamenteel begrip nodig van infraroodtechnologie en de kernprincipes ervan, met name concepten zoals emissiviteit, gereflecteerde temperatuur en warmteoverdracht.
Ze moeten ook camera-instellingen kunnen aanpassen zoals focus, emissiviteit, kleurenpalet en temperatuurbereik en thermogrammen correct kunnen vastleggen vanuit geschikte hoeken en afstanden. Hoewel introductietraining de basisprincipes van infraroodthermografie aanleert, vereisen betrouwbare inspecties ook grondige kennis van het ontwerp, de materialen en de bedrijfscondities van elk installatie. Alleen met die systeemcontext kunnen technici normale thermische patronen onderscheiden van echte anomalieën.
Voor geavanceerde diagnostiek is een diepgaandere interpretatie en contextuele analyse nodig. Op dit niveau vraagt het interpreteren van thermografische data een hogere mate van expertise: bevindingen correct kunnen kaderen, echte defecten onderscheiden van valse positieven (zoals reflecties of omgevingsinvloeden) en thermische patronen herkennen die gekoppeld zijn aan specifieke faalmodi. Ervaren practitioners beoordelen ook subtielere indicatoren, zoals thermische brugvorming, ongelijke belastingverdeling of de dynamiek van gaspluimen binnen Optical Gas Imaging (OGI)-workflows. Dit niveau van analyse vereist doorgaans formele training en certificatie, zoals ISO 18436-7 Thermographer Category I, II of III, en een grondige beheersing van de geïnspecteerde apparatuur.
Training
Heeft je team moeite om infraroodinzichten optimaal te benutten of om te voldoen aan de certificatievereisten van ISO 18436-7?
De infraroodthermografie-opleidingen van Technical Associate of Europe, van praktijkgerichte introductieworkshops tot geavanceerde meerdaagse cursussen, zijn ontworpen om die vaardigheidskloof te overbruggen en uw medewerkers te certificeren.
