Continue monitoring onthulde een ernstig HVAC-spelingsdefect in slechts 12 dagen in een farmaceutische onderzoeksomgeving


Overzicht van de installatie

Deze riemaangedreven centrifugaalventilator zorgt voor de luchtcirculatie in een farmaceutisch onderzoekscentrum. Hij zuigt continu schadelijke gassen af uit gasflessenkasten, chemicaliënkasten en biologische veiligheidswerkbanken. Bij uitval kan het nodig zijn de betrokken ruimten tijdelijk te ontruimen.

Omdat de HVAC-unit tijdens bedrijf beperkt toegankelijk was, volgden de technici de trillingen van de ventilator van buiten de behuizing op.

Een elektromotor met variabel toerental draait op ongeveer 1.490 omw/min en drijft de centrifugaalventilator aan via een riemoverbrenging.

De centrifugaalventilator draait op ongeveer 2.050 omw/min en zorgt voor het vereiste luchtdebiet in ruimten waar met gevaarlijke stoffen wordt gewerkt.

De HVAC-unit was tijdens bedrijf niet veilig toegankelijk. Daarom werden de vast gemonteerde versnellingsopnemers aangesloten op een externe aansluitdoos.

Jarenlang gebruikten de technici de externe aansluitdoos om van buiten de behuizing van de HVAC-unit periodieke trillingsmetingen uit te voeren.

Configuratie van de monitoringapparatuur en software

Begin april sloot het team de bestaande versnellingsopnemers aan op drie Wi-care™ 300-zenders om continue monitoring te evalueren. Eén zender verzamelde trillingsgegevens van de motor en de andere twee van de ventilator. Door de sensoren opnieuw te gebruiken, was er minder installatiewerk nodig en daalden de investeringskosten. De installatie duurde slechts enkele minuten. Aanpassingen aan het HVAC-systeem waren niet nodig.

De zenders stuurden de trillingsmetingen meerdere keren per dag automatisch naar I-see™, het AI-gestuurde analyseplatform van I-care. Voorheen werd er één keer per kwartaal gemeten. Door vaker te meten, nam het risico af dat het snel verergerende defect onopgemerkt zou blijven.

I-see™ detecteerde afwijkingen van de normale bedrijfsomstandigheden. De trillingsspecialisten van I-care beoordeelden de trends en alarmen, voerden een gedetailleerde spectrumanalyse uit en adviseerden onderhoudsmaatregelen naarmate het defect verergerde.

Gedetailleerde analyse

Na de installatie van de Wi-care™ 300-units brachten de eerste doorgestuurde metingen al verhoogde trillingsniveaus aan het licht op het lager aan de aandrijfzijde van de ventilator, in vergelijking met de meetpunten aan de niet-aandrijfzijde.

Het trillingsspectrum vertoonde verhoogde amplitudes op de 1X-draaisnelheid en de harmonischen daarvan. Daarnaast waren ook impacts zichtbaar in het tijdsignaal. Deze indicatoren wezen op de aanwezigheid van een zich ontwikkelend mechanisch probleem dat de ventilatorconstructie beïnvloedde.

Op dat moment bleven de trillingsamplitudes echter relatief laag en stabiel. Een vergelijkbaar trillingsgedrag was al waargenomen tijdens eerdere periodieke metingen, waardoor de toestand onder toezicht kon blijven zonder onmiddellijke interventie.

Ongeveer tien dagen na de installatie van het Wi-care™ 300-systeem veranderde het trillingsgedrag abrupt. Vanaf 13 april begonnen de trillingsamplitudes snel toe te nemen, waarbij de alarmniveaus in de daaropvolgende dagen sterk opliepen.

Binnen zeer korte tijd namen de gemeten amplitudes met bijna een factor acht toe, waardoor een toestand die voordien stabiel leek, evolueerde naar een ernstig en snel verslechterend defect.

Deze plotselinge evolutie leidde onmiddellijk tot een grondig onderzoek door een trillingsspecialist van I-care.

De snelle toename van de trillingsniveaus gaf aanleiding tot een gedetailleerde spectrale analyse om de oorzaak van het defect vast te stellen.

Het trillingsspectrum dat werd gemeten op het lager aan de aandrijfzijde van de ventilator vertoonde een dominante piek op de 1X-draaisnelheid, een trillingskenmerk dat doorgaans wordt geassocieerd met onbalans. Daarnaast waren echter ook bijkomende harmonische componenten aanwezig rond de draaisnelheid, wat erop wees dat het trillingsgedrag niet uitsluitend door onbalans kon worden verklaard.

Vibration analysis data confirming severe shaft-to-bearing looseness on a centrifugal HVAC fan in a pharmaceutical research facility

Toen de trillingsgegevens werden geanalyseerd in versnellingseenheden, werd de harmonische structuur nog duidelijker zichtbaar, wat de aanwezigheid van een ernstig mechanisch spelingsdefect verder bevestigde.

Ook het tijdsignaal vertoonde impactgedrag, wat de diagnose van een abnormale mechanische speling verder ondersteunde in plaats van een eenvoudige rotoronbalans.

Op basis van deze gecombineerde indicatoren verfijnde de trillingsspecialist van I-care de diagnose naar een ernstige speling tussen de as en de binnenring van het lager aan de aandrijfzijde van de ventilator.

De trillingsanalyse gaf eveneens aan dat er waarschijnlijk al gedurende langere tijd een lichte speling aanwezig was, terwijl deze relatief stabiel bleef. Het trillingsgedrag wees erop dat de verslechtering snel versnelde zodra de as vermoedelijk begon te draaien in de binnenring van het lager, wat overeenkwam met de plotselinge toename van de trillingsamplitudes die tussen 13 en 16 april werd waargenomen.

Op basis van de snelle toename van de trillingsniveaus en de indicatoren van mechanische speling die zichtbaar waren in het spectrum en het tijdsignaal, adviseerde de trillingsspecialist van I-care om de lagerspeling van de ventilator op korte termijn te inspecteren.

Op dat moment was een onmiddellijke stillegging van de ventilator nog niet noodzakelijk, maar de snelheid waarmee het defect zich ontwikkelde, toonde aan dat de toestand niet langer als een stabiel probleem op lange termijn kon worden beschouwd.

Omdat het HVAC-systeem essentieel was voor de veilige ventilatie van de onderzoeksruimtes, was het doel het risico te beheersen zonder onnodige verstoring te veroorzaken. Hoewel de trillingsniveaus snel toenamen, wezen de defectindicatoren nog niet op een onmiddellijk dreigend catastrofaal falen. Daarom bleef de installatie in bedrijf onder nauwlettend toezicht tot de volgende geplande stilstand, wanneer een inspectie kon worden uitgevoerd zonder de activiteiten op de locatie te onderbreken.

Dankzij deze aanbeveling kon het onderhoudsteam overschakelen van reactieve onzekerheid naar gecontroleerde onderhoudsplanning, terwijl de evolutie van het defect nauwkeurig kon worden opgevolgd.

Na de aanbeveling bleef de ventilator onder nauwlettend toezicht via het continue monitoringsysteem Wi-care™ 300 in afwachting van de geplande inspectie.

Dankzij de hoge meetfrequentie van de draadloze configuratie kon de evolutie van het defect gedurende de volledige monitoringsperiode nauwkeurig worden gevolgd. In de daaropvolgende dagen namen de trillingsamplitudes sterk toe, wat bevestigde dat de mechanische speling zich snel verslechterde.

De evolutie tussen 13 en 16 april was bijzonder opvallend. Tijdens deze korte periode stegen de trillingsniveaus van voorheen stabiele waarden naar alarmniveaus die wezen op een ernstige toestand, waarbij sommige metingen binnen slechts enkele dagen bijna verdrievoudigden.

Ondanks enige variatie in de metingen nadien bleven de trillingsniveaus gedurende de volledige monitoringsperiode consequent hoog, wat bevestigde dat het defect kritisch was geworden.

Deze nauwgezette opvolging maakte het mogelijk de evolutie van het defect continu te beoordelen terwijl het HVAC-systeem operationeel bleef tot de geplande stilstand.

De inspectie werd uitgevoerd tijdens de eerstvolgende geplande stilstand, waardoor de ventilator buiten dienst kon worden genomen zonder de onderzoeksactiviteiten te verstoren.

De inspectie bevestigde een ernstige mechanische speling tussen de as en de binnenring van het lager aan de aandrijfzijde van de ventilator. Naarmate het defect zich verder ontwikkelde, was de as beginnen te draaien in de binnenring van het lager, wat aanzienlijke mechanische schade veroorzaakte.

Door de overmatige beweging was het oppervlak van de as ernstig beschadigd. Er was duidelijk materiaal weggesleten als gevolg van het roterende contact tussen de as en de binnenring van het lager.

Deze bevindingen bevestigden volledig de diagnose die op basis van de trillingsanalyse was gesteld en verklaarden de plotselinge toename van de trillingsamplitudes die tijdens de monitoringsperiode werd waargenomen.

Na de inspectie werd een tijdelijke herstelling uitgevoerd aan de ventilator, zodat deze veilig in bedrijf kon blijven in afwachting van de productie en levering van een vervangende as.

Doordat de schade beperkt bleef voordat een catastrofale storing optrad, kon de interventie worden gepland en gecontroleerd uitgevoerd, in plaats van als een noodreparatie onder ongunstige omstandigheden.

Deze onderhoudsstrategie voorkwam bovendien verdere verslechtering die had kunnen leiden tot een veel ernstigere storing van het HVAC-systeem, met aanzienlijk omvangrijkere herstellingen of zelfs de vervanging van belangrijke systeemcomponenten tot gevolg.