Producenci z branży spożywczej (F&B) działają w jednym z najbardziej wymagających środowisk przemysłowych: linie produkcyjne pracują w trybie ciągłym lub niemal ciągłym, a rygorystyczne normy higieniczne i niskie marże pozostawiają niewiele miejsca na nieefektywność.
W tym kontekście nieplanowane przestoje nigdy nie są wyłącznie problemem związanym z utrzymaniem ruchu. Bezpośrednio wpływają na jakość żywności, zużycie energii, rentowność oraz zdolność do spełniania rygorystycznych wymogów regulacyjnych i higienicznych.
Utrzymanie predykcyjne (PdM) jest obecnie kluczowym narzędziem dla zakładów z branży spożywczej, pozwalającym uzyskać większą kontrolę nad tymi zagrożeniami i lepszy wgląd w ich skalę. Dzięki ciągłemu lub regularnemu monitorowaniu stanu maszyn oraz wykrywaniu wczesnych oznak pogorszenia ich kondycji, PdM umożliwia zespołom utrzymania ruchu przewidywanie awarii, planowanie interwencji z uwzględnieniem cykli sanitarnych lub przezbrojeń oraz zapewnienie ciągłości produkcji bez naruszania wymogów zgodności.
W tym artykule wyjaśniamy, czym naprawdę jest utrzymanie predykcyjne w branży spożywczej oraz dlaczego ma ono tak duże znaczenie w tym sektorze. Dowiesz się, w jaki sposób różne środowiska produkcyjne w branży spożywczej wpływają na wyzwania związane z utrzymaniem ruchu, które technologie monitorowania stanu najlepiej sprawdzają się w przypadku maszyn wykorzystywanych w tej branży oraz jak PdM zapewnia znaczące korzyści w zakresie dostępności, jakości i efektywności operacyjnej. Przyjrzymy się również temu, jak czujniki IIoT i scentralizowana platforma PdM umożliwiają wdrażanie rozwiązań na dużą skalę oraz jak producenci z branży spożywczej mogą stworzyć strategię utrzymania predykcyjnego, która będzie stopniowo rozwijać się wraz z zakładem.
Spis treści
Czym jest utrzymanie predykcyjne w branży spożywczej?
Utrzymanie predykcyjne (PdM) w branży spożywczej nie polega na wdrażaniu kolejnych technologii wyłącznie w imię innowacji. Chodzi o zapewnienie ciągłości produkcji, jakości żywności i rentowności w branży, w której nawet krótkie zakłócenia mogą mieć nieproporcjonalnie poważne konsekwencje.
U podstaw PdM leży strategia utrzymania ruchu oparta na danych, która monitoruje rzeczywisty stan maszyn poprzez połączenie danych z monitorowania stanu z zaawansowaną analityką, np. sztuczną inteligencją, w celu wykrywania anomalii i trendów wskazujących na pogarszający się stan maszyn. Dzięki temu zespoły mogą przewidywać awarie, zanim do nich dojdzie.
Zamiast reagować dopiero po wystąpieniu awarii lub wykonywać prace konserwacyjne zbyt wcześnie na podstawie ustalonych harmonogramów, utrzymanie predykcyjne wykorzystuje techniki monitorowania stanu (analizę drgań, analizę ultradźwiękową, termografię w podczerwieni, analizę oleju, motion magnification oraz analizę obwodów silników) w celu wykrywania wczesnych oznak pogarszającego się stanu maszyn podczas ich pracy.
To rozróżnienie ma szczególne znaczenie w branży spożywczej (F&B). Reaktywne utrzymanie ruchu jest po prostu zbyt kosztowne: awaria silnika na linii produkcyjnej nie powoduje jedynie zatrzymania jednej maszyny, lecz wstrzymuje cały proces przygotowania, pakowania, etykietowania i wysyłki produktów. Prewencyjne utrzymanie ruchu, choć bezpieczniejsze, często wymusza przeprowadzanie prac w ograniczonych oknach produkcyjnych, a mimo to nie eliminuje ryzyka nieoczekiwanych awarii między zaplanowanymi postojami.
Utrzymanie predykcyjne zmienia to podejście. Dzięki wczesnemu wykrywaniu określonych anomalii, w zależności od maszyny, rodzaju uszkodzenia i zastosowanej metody monitorowania, PdM może zapewnić czas potrzebny na zaplanowanie interwencji z uwzględnieniem cykli sanitarnych, zmian produkowanego asortymentu lub planowanych postojów, zamiast reagowania dopiero w sytuacji awaryjnej.
Podejście to w naturalny sposób odpowiada realiom branży spożywczej, w tym wymogom regulacyjnym, warunkom eksploatacji oraz czynnikom wpływającym na koszty, takim jak:
- Rygorystyczne wymogi higieniczne
- Produkcja ciągła lub niemal ciągła
- Łańcuchy chłodnicze
- Środowiska wymagające intensywnego mycia
- Wysoka energochłonność
PdM umożliwia monitorowanie stanu technicznego urządzeń w środowiskach podlegających rygorystycznym wymaganiom dotyczącym jakości żywności, wspiera ciągłość produkcji oraz pomaga ograniczać ryzyko operacyjne związane ze starzejącymi się lub intensywnie eksploatowanymi maszynami.
Niezależnie od tego, czy utrzymanie predykcyjne jest stosowane w przypadku starszych maszyn, czy nowoczesnych, szybkich linii produkcyjnych, pomaga producentom z branży spożywczej uzyskać większą kontrolę. Kontrolę nad tym, kiedy przeprowadzane są prace utrzymaniowe, jak zapewniana jest ciągłość produkcji oraz jak ograniczane są zagrożenia dla jakości, bezpieczeństwa i rentowności, zanim przerodzą się w poważne problemy.
Różnorodność środowisk produkcyjnych w branży spożywczej
Produkcja w branży spożywczej nie jest jednolita. Za wspólnymi wymaganiami dotyczącymi higieny, dostępności maszyn i presji kosztowej kryje się duża różnorodność środowisk produkcyjnych, z których każde charakteryzuje się własnymi uwarunkowaniami operacyjnymi, rodzajami maszyn i wyzwaniami związanymi z utrzymaniem ruchu.
Od szybkich linii do butelkowania napojów po zakłady produkujące mrożoną żywność, działające w warunkach bardzo niskich temperatur, utrzymanie predykcyjne musi być dostosowane do bardzo różnych warunków. Zrozumienie specyfiki tych środowisk ma kluczowe znaczenie, ponieważ maszyny wymagające monitorowania, rodzaje awarii, które należy przewidywać, oraz ograniczenia związane z technikami monitorowania stanu mogą znacząco różnić się w zależności od segmentu.
Ogólnie środowiska produkcyjne w branży spożywczej można podzielić na cztery główne kategorie:
- Produkcja napojów
- Przetwórstwo świeżej i chłodzonej żywności
- Produkcja mrożonej żywności
- Produkcja suchej żywności i produktów o długim okresie przydatności do spożycia
Produkcja napojów
Środowiska produkcji napojów charakteryzują się dużą szybkością, synchronizacją i wysokim wolumenem produkcji. Linie o dużej wydajności pracują w trybie ciągłym, często produkując tysiące sztuk na godzinę, a nawet niewielkie odchylenia mechaniczne mogą prowadzić do zakłóceń obejmujących całą linię.
Obejmuje to linie do butelkowania i puszkowania, browary, zakłady produkujące napoje bezalkoholowe i wodę oraz zakłady produkujące napoje mleczne.
Główne wyzwania związane z utrzymaniem ruchu w tych środowiskach to:
- Duża koncentracja szybkoobrotowych maszyn, takich jak silniki, pompy, dmuchawy i przekładnie
- Krytyczne maszyny, w tym napełniarki, zamykarki, etykieciarki, przenośniki i maszyny pakujące, które są ze sobą ściśle powiązane
- Częste cykle CIP (Clean-In-Place) i SIP (Sterilize-In-Place), powodujące narażenie maszyn na powtarzające się szoki termiczne, wilgoć i agresywne środki chemiczne
- Wyjątkowo rygorystyczne cele w zakresie OEE, wydajności produkcji i jakości, pozostawiające niewielki margines na nieplanowane przestoje
W tym kontekście awarie rzadko pozostają ograniczone do jednej maszyny. Problem z łożyskiem w napełniarce lub niewspółosiowość przenośnika mogą szybko wpłynąć na kolejne etapy procesu, zaburzając dokładność napełniania, szczelność zamknięć, jakość etykietowania, a ostatecznie także harmonogramy wysyłek. Ponieważ okna serwisowe są ograniczone i często pokrywają się z cyklami czyszczenia, wczesne wykrywanie usterek ma kluczowe znaczenie dla uniknięcia interwencji awaryjnych.

Przetwórstwo świeżej i chłodzonej żywności
Środowiska przetwórstwa świeżej i chłodzonej żywności charakteryzują się koniecznością kontroli temperatury, rygorystycznymi wymogami higienicznymi i dużą wrażliwością na czas. Produkcja często obejmuje łatwo psujące się surowce i produkty o krótkim okresie przydatności do spożycia, dlatego niezawodność maszyn ma bezpośredni wpływ na jakość żywności i możliwość zapobiegania jej zepsuciu.
Kategoria ta obejmuje produkty mleczne, świeże mięso, drób i owoce morza, świeżo krojone owoce i warzywa oraz chłodzone dania gotowe do spożycia.

Główne wyzwania związane z utrzymaniem ruchu w tych środowiskach to:
- Duża zależność od urządzeń łańcucha chłodniczego, w tym instalacji chłodniczych, agregatów wody lodowej i przenośników pracujących w pobliżu granicznych wartości temperatury
- Częste mycie i stosowanie agresywnych procedur czyszczenia, przyspieszające korozję i przenikanie wilgoci
- Bardzo krótkie okna serwisowe, często ograniczone do krótkich przerw w produkcji lub cykli sanitarnych
- Ograniczenia konstrukcyjne wynikające z wymogów higienicznych, które ograniczają możliwości rozmieszczenia czujników i fizyczny dostęp do maszyn
W takich warunkach awarie mogą szybko prowadzić do poważnych konsekwencji. Usterka układu chłodniczego, pogarszający się stan łożyska lub uszkodzenie uszczelnienia mogą nie tylko zatrzymać produkcję, ale także wpłynąć na jakość produktu lub spowodować konieczność utylizacji całych partii. Ponieważ interwencje muszą być starannie skoordynowane z procedurami sanitarnymi i jakościowymi, wczesne wykrywanie usterek oraz bezinwazyjne monitorowanie mają kluczowe znaczenie dla ograniczenia reaktywnego utrzymania ruchu i uniknięcia nieplanowanych strat produktów.

Produkcja mrożonej żywności
Środowiska produkcji mrożonej żywności charakteryzują się ekstremalnymi warunkami pracy, wysoką energochłonnością i koniecznością ciągłego chłodzenia. Maszyny pracują stale w niskich temperaturach, często pod dużym obciążeniem mechanicznym, a nawet niewielkie odchylenia mogą szybko wpłynąć zarówno na ciągłość produkcji, jak i jakość produktu. Kategoria ta obejmuje mrożone warzywa, dania mrożone, produkcję lodów oraz mrożone mięso i owoce morza.
Główne wyzwania związane z utrzymaniem ruchu w tych środowiskach to:
- Duża zależność od systemów chłodniczych, w tym sprężarek, parowników, skraplaczy i powiązanych urządzeń pomocniczych
- Łożyska i elementy mechaniczne pracujące pod wpływem niskich temperatur, co zwiększa ryzyko problemów ze smarowaniem i przedwczesnego zużycia
- Gromadzenie się lodu i przenikanie wilgoci, prowadzące do przyspieszonej korozji, spadku wydajności i zakłóceń w pracy ruchomych części
- Wysokie zużycie energii, przez co spadki wydajności są natychmiast widoczne w kosztach operacyjnych
W zakładach produkujących mrożoną żywność awarie często mają podwójne konsekwencje. Usterka mechaniczna może zatrzymać produkcję, natomiast awaria systemu chłodniczego może zagrozić utrzymaniu właściwej temperatury produktów i spowodować konieczność kosztownej utylizacji zapasów. Ponieważ maszyny i urządzenia te mają kluczowe znaczenie dla produkcji i są energochłonne, wczesne wykrywanie problemów mechanicznych, problemów ze smarowaniem lub pogorszenia parametrów termicznych jest niezbędne, aby zapobiegać nieplanowanym przestojom, ograniczać straty energii i zapewnić ciągłość łańcucha chłodniczego.
Produkcja suchej żywności i produktów o długim okresie przydatności do spożycia
Środowiska produkcji suchej żywności i produktów o długim okresie przydatności do spożycia charakteryzują się długimi cyklami produkcyjnymi, obciążeniami termicznymi i zużyciem mechanicznym. W przeciwieństwie do procesów związanych z żywnością chłodzoną lub mrożoną, w tych zakładach priorytetem są często wysoka wydajność i ciągłość produkcji, co zwiększa konsekwencje nieoczekiwanych awarii.
Kategoria ta obejmuje produkcję pieczywa i przekąsek, przetwórstwo zbóż i ziaren, produkty w proszku oraz konserwy i żywność przechowywaną w temperaturze otoczenia.
Główne wyzwania związane z utrzymaniem ruchu w tych środowiskach to:
- Szerokie wykorzystanie urządzeń procesowych pracujących pod ciągłym obciążeniem, w tym pieców, suszarni, mieszalników i młynów
- Powstawanie pyłu, przyczyniające się do zużycia ściernego, zanieczyszczeń i potencjalnego ryzyka wybuchu
- Powtarzające się cykle nagrzewania i chłodzenia, prowadzące do zmęczenia cieplnego w procesach pieczenia, prażenia lub suszenia
- Bardzo długie cykle produkcyjne, pozostawiające niewiele możliwości na przeprowadzenie prac związanych z utrzymaniem ruchu
W takich warunkach degradacja często postępuje stopniowo i pozostaje niezauważona, dopóki nie doprowadzi do nagłej awarii, odchyleń jakościowych lub incydentów związanych z bezpieczeństwem. Ponieważ zatrzymanie produkcji może powodować poważne zakłócenia i generować wysokie koszty, wczesne wykrywanie zużycia mechanicznego, niewyważenia lub przegrzewania ma kluczowe znaczenie dla utrzymania stabilnej produkcji i ograniczenia nieplanowanych przestojów.
Jakie szczególne korzyści zapewnia utrzymanie predykcyjne w zakładach branży spożywczej?
Utrzymanie predykcyjne (PdM) przynosi korzyści w każdej branży, w której maszyny i urządzenia odgrywają kluczową rolę. Jednak w branży spożywczej (F&B) korzyści te są szczególnie znaczące ze względu na unikalne połączenie czynników strukturalnych: ciągłość produkcji, ograniczone okna serwisowe, rygorystyczne wymogi higieniczne oraz wysokie koszty nieplanowanych przestojów. PdM pomaga ograniczać przestoje nie tylko poprzez zapobieganie awariom, ale także poprzez dostosowanie działań związanych z utrzymaniem ruchu do realiów operacyjnych produkcji spożywczej.
Dla producentów z branży spożywczej utrzymanie predykcyjne zapewnia szereg korzyści, które wykraczają daleko poza samą poprawę efektywności utrzymania ruchu. PdM umożliwia:
- Ograniczenie ryzyka nieplanowanych przestojów, wspierające ciągłość produkcji
- Lepsze wykorzystanie ograniczonych okien serwisowych
- Ograniczenie ryzyka związanego z jakością i strat produktów
- Ograniczenie strat energii i kosztów operacyjnych
- Poprawa bezpieczeństwa, zgodności z wymogami i spokoju operacyjnego

Chcesz zacząć przewidywać awarie w swoim zakładzie produkcji spożywczej?
I-care gromadzi dane o stanie technicznym urządzeń za pomocą różnych technologii monitorowania stanu, w tym własnych bezprzewodowych czujników Wi-care(TM). Dane te są przesyłane do I-see(TM), oprogramowania I-care do utrzymania predykcyjnego, i tam analizowane. Pozwala to nie tylko przewidywać awarie, ale także przekształcać informacje o stanie maszyn w jasno określone priorytety utrzymania ruchu i konkretne decyzje dotyczące całego zakładu.
Zapewnienie ciągłości produkcji i dostępności operacyjnej
W zakładach branży spożywczej linie produkcyjne działają jako ściśle zsynchronizowane systemy. Awaria pojedynczego, stopniowo zużywającego się komponentu rzadko pozostaje odizolowanym problemem. Problemy mechaniczne w krytycznych maszynach, takich jak rozdrabniacze, napełniarki czy przenośniki, mogą szybko wpływać na powiązane ze sobą procesy, zakłócając kolejne etapy produkcji i prowadząc do zatrzymania całej linii.
Utrzymanie predykcyjne (PdM) przynosi w tym kontekście wymierne korzyści, wykrywając wczesne oznaki pogarszającego się stanu maszyn, zanim wpłyną one znacząco na przebieg produkcji. Identyfikując usterki, gdy maszyny nadal pracują prawidłowo, PdM umożliwia zespołom utrzymania ruchu przeprowadzenie interwencji w kontrolowanym momencie, zapobiegając sytuacji, w której lokalny problem prowadzi do rozległych przestojów.
Co to oznacza w praktyce:
- Lokalne usterki są eliminowane, zanim wpłyną na całą linię
- Przepływ produkcji pozostaje stabilny w przypadku maszyn o wysokiej wydajności, pracujących w ściśle zsynchronizowanych procesach
- Unika się nieplanowanych przestojów bez zakłócania harmonogramów sanitarnych ani terminów dostaw
Przykład z praktyki
W Barry Callebaut wczesne wykrycie pogarszającego się stanu łożysk w krytycznych młynach do kakao umożliwiło zespołom utrzymania ruchu utrzymanie maszyn w ruchu aż do zaplanowanego postoju technicznego. Dzięki interwencji przed wystąpieniem awarii zakład uniknął dziesiątek godzin nieplanowanych przestojów maszyn znajdujących się w centrum ściśle zsynchronizowanego procesu produkcyjnego, w którym nawet krótkie zakłócenie wpłynęłoby na wiele kolejnych etapów produkcji.
Poznaj historię sukcesu Barry Callebaut w zakresie utrzymania predykcyjnego

Optymalne wykorzystanie ograniczonych okien serwisowych
W zakładach branży spożywczej prace związane z utrzymaniem ruchu rzadko są wykonywane w momencie, który jest najdogodniejszy z technicznego punktu widzenia. Interwencje są ograniczone przez cykle sanitarne, kampanie produkcyjne i wymogi regulacyjne. Gdy awarie występują niespodziewanie, zespoły utrzymania ruchu są zmuszone do działania poza zaplanowanymi oknami serwisowymi, co często wiąże się z koniecznością dodatkowego czyszczenia, ponownej walidacji i stratami produkcyjnymi.
Utrzymanie predykcyjne (PdM) pozwala przejść od reaktywnego działania do odpowiednio przygotowanych interwencji. Dzięki wczesnemu wykrywaniu usterek PdM zapewnia czas potrzebny na zdiagnozowanie problemu, ocenę jego stopnia zaawansowania, przygotowanie części zamiennych i zaplanowanie zasobów, zanim możliwy stanie się dostęp do maszyny. Takie przygotowanie sprawia, że po otwarciu okna serwisowego interwencje mogą być precyzyjne, efektywne i ograniczone do niezbędnego zakresu.
Co to oznacza w praktyce:
- Prace związane z utrzymaniem ruchu są wykonywane podczas zaplanowanych okien serwisowych, a nie wymuszane przez awarie
- Interwencje są krótsze, lepiej przygotowane i powodują mniej zakłóceń
- Poprawia się koordynacja między zespołami utrzymania ruchu, produkcji i higieny
Przykład z praktyki
W Lutosa przejście na ciągłą produkcję mrożonej żywności sprawiło, że awarie występujące w weekendy stały się szczególnie kosztowne. Dzięki zastosowaniu predykcyjnego monitorowania drgań możliwe było wcześniejsze wykrywanie oznak pogarszającego się stanu mechanicznego maszyn, co pozwoliło zaplanować działania podczas przewidzianych okien serwisowych. Ograniczyło to liczbę awaryjnych interwencji i przywróciło stabilność operacyjną bez zakłócania produkcji ani procedur sanitarnych.
Poznaj historię sukcesu Lutosa w zakresie utrzymania predykcyjnego

Ograniczenie ryzyka związanego z jakością i strat produktów
W branży spożywczej straty jakościowe są często nieodwracalne. Gdy produkt zostanie nadmiernie poddany obróbce termicznej, niedostatecznie napełniony, nieprawidłowo zamknięty lub narażony na odchylenia temperatury, nie można go ponownie przetworzyć bez ryzyka pogorszenia jakości lub naruszenia wymogów zgodności. W rezultacie nawet niewielkie odchylenia mogą natychmiast obniżyć wskaźnik First Pass Yield (FPY).
Utrzymanie predykcyjne (PdM) pozwala wykrywać odchylenia w procesie związane ze stanem maszyn, zanim doprowadzą one do powstania produktu niespełniającego specyfikacji. Wczesne oznaki degradacji mechanicznej i elektrycznej, takie jak niewspółosiowość, zużycie czy niestabilna praca silnika, stanowią sygnały ostrzegawcze na długo przed pojawieniem się alarmów jakościowych lub wykryciem niezgodności podczas kontroli końcowej. Identyfikując te odchylenia na poziomie maszyn, PdM umożliwia podjęcie działań, zanim usterki związane ze stanem maszyn wpłyną na produkt końcowy.
Co to oznacza w praktyce:
- Stabilne warunki procesu pomagają utrzymać wysoki wskaźnik First Pass Yield
- Ograniczenie ilości odpadów i konieczności ponownego przetwarzania spowodowanych stopniowymi odchyleniami procesu
- Poprawa wyników jakościowych bez konieczności zwiększania zakresu kontroli
Przykład z praktyki
Na szybkich liniach przetwórczych i pakujących wczesne wykrywanie zużycia mechanicznego lub niewspółosiowości zapobiega stopniowym odchyleniom, które w przeciwnym razie obniżyłyby wskaźnik First Pass Yield i zostałyby wykryte dopiero podczas kontroli końcowej, gdy całe partie produktów mogłyby już zostać utracone.

Ograniczenie zużycia energii i kosztów operacyjnych
Zakłady branży spożywczej wykorzystują energochłonne systemy pracujące w trybie ciągłym, w tym sprężarki, instalacje chłodnicze, pompy, piece, suszarnie i instalacje pomocnicze. W przypadku pogorszenia stanu mechanicznego, wystąpienia nieszczelności lub niewyważenia maszyny często nadal pracują, zużywając przy tym więcej energii. Takie straty rzadko powodują uruchomienie alarmów lub zatrzymanie produkcji, ale z czasem niezauważalnie zwiększają koszty operacyjne.
Utrzymanie predykcyjne (PdM) pozwala identyfikować bieżące straty efektywności i podejmować ukierunkowane działania, które mogą ograniczyć zużycie energii. Techniki takie jak analiza drgań, analiza ultradźwiękowa i termografia w podczerwieni umożliwiają wykrywanie wczesnych oznak nieefektywnej pracy, wycieków sprężonego powietrza, strat pary, tarcia lub nieprawidłowego obciążenia podczas normalnej pracy maszyn. Dzięki wczesnej identyfikacji tych problemów PdM pozwala zakładom eliminować źródła nieefektywności, zanim staną się one trwałym czynnikiem zwiększającym koszty.
Co to oznacza w praktyce:
- Straty energii spowodowane pogarszającym się stanem maszyn i nieszczelnościami są wykrywane na wczesnym etapie
- Instalacje pomocnicze pracują bliżej optymalnego poziomu efektywności
- Koszty operacyjne można obniżyć poprzez eliminowanie zidentyfikowanych źródeł nieefektywności bez negatywnego wpływu na dostępność maszyn ani jakość
Przykład z praktyki
W Royal Cosun systematyczne monitorowanie stanu instalacji pomocniczych i elektrycznych ujawniło ukryte źródła nieefektywności w systemach sprężonego powietrza i dystrybucji energii. Wyeliminowanie tych problemów pozwoliło ograniczyć zużycie energii, poprawić efektywność maszyn i osiągnąć wymierne oszczędności kosztów bez wpływu na ciągłość produkcji.
Poznaj historię sukcesu Royal Cosun w zakresie utrzymania predykcyjnego

Wspieranie bezpieczeństwa, zgodności z wymogami i spokoju operacyjnego
Zakłady branży spożywczej podlegają rygorystycznym wymogom regulacyjnym i ubezpieczeniowym, często bardziej restrykcyjnym niż w wielu innych sektorach przemysłu. Usterki elektryczne, przegrzewanie, pogarszający się stan mechaniczny lub nieprawidłowe warunki pracy mogą nie wpływać natychmiast na produkcję, ale z czasem mogą prowadzić do incydentów związanych z bezpieczeństwem, pożarów lub niezgodności z wymaganiami, powodując poważne konsekwencje operacyjne i finansowe.
Utrzymanie predykcyjne (PdM) zapewnia szczególnie dużą wartość dzięki wcześniejszemu wykrywaniu zagrożeń. Poprzez ciągłe monitorowanie stanu technicznego urządzeń PdM identyfikuje nieprawidłowości termiczne, elektryczne lub mechaniczne na długo przed osiągnięciem przez nie poziomu krytycznego. Pozwala to odpowiednio wcześnie podjąć działania, ograniczyć ryzyko wystąpienia incydentów oraz dostarczyć obiektywnych dowodów na to, że zagrożenia są aktywnie monitorowane i kontrolowane.
Co to oznacza w praktyce:
- Zagrożenia dla bezpieczeństwa są identyfikowane i ograniczane, zanim dojdzie do incydentów
- Działania na rzecz zgodności z wymogami są wspierane przez udokumentowane, powtarzalne kontrole
- Zespoły utrzymania ruchu i kadra zarządzająca zyskują większą pewność i spokój operacyjny
Przykład z praktyki
W Plukon Food Group ustandaryzowane inspekcje termograficzne w połączeniu ze scentralizowanym raportowaniem zapewniły przejrzysty obraz zagrożeń elektrycznych w wielu zakładach. To proaktywne podejście pozwoliło ograniczyć liczbę incydentów, zwiększyć dostępność maszyn i wzmocnić pozycję firmy w relacjach z ubezpieczycielami poprzez wykazanie stosowania uporządkowanych i identyfikowalnych praktyk zarządzania ryzykiem.
Poznaj historię sukcesu Plukon w zakresie utrzymania predykcyjnego

Jakie technologie PdM wybrać do monitorowania maszyn w branży spożywczej?
Wybór odpowiednich technologii utrzymania predykcyjnego (PdM) w branży spożywczej (F&B) powinien opierać się przede wszystkim na krytyczności maszyn i ryzyku awarii, a nie na dostępnych narzędziach.
Najbardziej odpowiednia technika zależy od:
- Sposobu, w jaki maszyna ulega awarii (mechanicznie, elektrycznie, termicznie lub w wyniku problemów ze smarowaniem)
- Miejsca, w którym pracuje (strefy intensywnego mycia, środowiska o niskiej temperaturze, strefy higieniczne)
- Sposobu prowadzenia produkcji (produkcja partiami lub ciągła)
W rezultacie skuteczne programy PdM łączą uzupełniające się podejścia, od technologii czujnikowych po metody elektryczne, analityczne i laboratoryjne, stosowane selektywnie zamiast jednego uniwersalnego rozwiązania.
W praktyce producenci z branży spożywczej zazwyczaj korzystają z połączenia podstawowych technik utrzymania predykcyjnego, uzupełnionych specjalistycznymi narzędziami diagnostycznymi, takimi jak:
- Analiza drgań, umożliwiająca wykrywanie problemów mechanicznych, takich jak niewyważenie, niewspółosiowość, uszkodzenia łożysk i zużycie przekładni w maszynach wirujących
- Analiza ultradźwiękowa, umożliwiająca identyfikację wycieków sprężonego powietrza i gazów, awarii odwadniaczy parowych oraz wyładowań elektrycznych
- Termografia w podczerwieni, umożliwiająca bezkontaktowe wykrywanie przegrzewania się instalacji elektrycznych, silników i urządzeń procesowych
- Analiza oleju, umożliwiająca monitorowanie stanu środków smarnych, zanieczyszczeń i zużycia wewnętrznego przekładni, sprężarek oraz innych maszyn smarowanych olejem
- Analiza elektryczna i analiza obwodów silników, umożliwiająca ocenę stanu silników, jakości energii elektrycznej i degradacji układów elektrycznych
- Motion Magnification, umożliwiająca wizualizację niewielkich ruchów mechanicznych i drgań konstrukcji, które są niewidoczne gołym okiem
| Technika monitorowania stanu | Typowe monitorowane maszyny i urządzenia | Wykrywane rodzaje uszkodzeń | Dlaczego jest to istotne w branży spożywczej | Typowy sposób wdrożenia |
| Analiza drgań | Silniki, pompy, wentylatory, przekładnie, sprężarki, mieszalniki, mieszadła | Niewyważenie, niewspółosiowość, zużycie łożysk, luzy, uszkodzenia przekładni | Podstawa PdM w branży spożywczej. Idealna do szybkoobrotowych maszyn pracujących w trybie ciągłym. | Pomiary trasowe, czujniki bezprzewodowe, monitorowanie online |
| Monitorowanie ultradźwiękowe | Systemy sprężonego powietrza i gazów, odwadniacze parowe, zawory, łożyska wolnoobrotowe, rozdzielnice elektryczne | Nieszczelności, tarcie, awarie odwadniaczy parowych, wyładowania elektryczne | Kluczowe znaczenie dla zakładów o wysokim zużyciu energii. Dobrze sprawdza się w hałaśliwych i wilgotnych środowiskach oraz w strefach intensywnego mycia. | Inspekcje przy użyciu urządzeń ręcznych, monitorowanie ukierunkowane |
| Termografia w podczerwieni | Panele elektryczne i centra sterowania silnikami (MCC), silniki, napędy, piece, suszarnie, elementy instalacji chłodniczych | Przegrzewanie, luźne połączenia, uszkodzenia izolacji, nierównomierny rozkład temperatury | Bezkontaktowa i higieniczna. Powszechnie stosowana do zapobiegania pożarom instalacji elektrycznych i poprawy bezpieczeństwa. | Okresowe inspekcje, cykliczne kontrole przesiewowe |
| Analiza oleju | Przekładnie, sprężarki, układy hydrauliczne, łożyska w obudowach | Zużycie wewnętrzne, zanieczyszczenia, degradacja środka smarnego | Wykrywa rodzaje uszkodzeń niewidoczne dla czujników powierzchniowych. Wspiera kontrolę środków smarnych dopuszczonych do kontaktu z żywnością. | Okresowe pobieranie próbek i analiza laboratoryjna |
| Analiza elektryczna i analiza obwodów silników | Silniki, napędy, układy zasilania elektrycznego | Degradacja izolacji, asymetria faz, problemy z jakością energii elektrycznej | Wczesne wykrywanie pierwotnych przyczyn problemów elektrycznych w zakładach z dużą liczbą silników i wysokimi wymaganiami dotyczącymi dostępności maszyn. | Testy offline, monitoring parametrów elektrycznych online |
| Motion Magnification | Konstrukcje maszyn, ramy, wsporniki, złożone zespoły | Rezonans konstrukcyjny, luzy, nieprawidłowe drgania | Bezkontaktowe, specjalistyczne narzędzie diagnostyczne do analizy złożonych lub niewyjaśnionych problemów. | Ukierunkowane analizy diagnostyczne |
Nie wiesz, które technologie PdM wybrać?
W I-care nasi eksperci pomagają ocenić krytyczność maszyn i urządzeń, warunki eksploatacji i ryzyko awarii, aby opracować strategię utrzymania predykcyjnego dostosowaną do specyfiki Twojego zakładu z branży spożywczej.
Analiza drgań
Analiza drgań jest stosowana przede wszystkim w przypadku maszyn wirujących o kluczowym znaczeniu dla produkcji w branży spożywczej, w tym:
- Silniki, pompy i wentylatory napędzające systemy produkcyjne i instalacje pomocnicze
- Przekładnie, często pracujące w trybie ciągłym pod obciążeniem
- Sprężarki, szczególnie w systemach sprężonego powietrza i instalacjach chłodniczych
- Mieszalniki i mieszadła, w których często występują obciążenia mechaniczne i niewyważenie
Maszyny te często odgrywają kluczową rolę w ciągłych lub szybkich procesach produkcyjnych.

Dlaczego ta technologia sprawdza się w branży spożywczej?
Analiza drgań szczególnie dobrze sprawdza się w środowiskach branży spożywczej (F&B), ponieważ umożliwia wczesne wykrywanie pogarszającego się stanu mechanicznego, takiego jak niewyważenie, niewspółosiowość, zużycie łożysk czy luzy, podczas gdy maszyny nadal pracują normalnie. Tego rodzaju usterki należą do najczęstszych przyczyn nieplanowanych przestojów w zakładach branży spożywczej.
Technika ta dobrze sprawdza się na szybkich liniach produkcyjnych i w przypadku maszyn pracujących w trybie ciągłym, gdzie niewielkie odchylenia mechaniczne mogą szybko prowadzić do poważniejszych problemów, a zatrzymanie produkcji w celu przeprowadzenia inspekcji jest kosztowne lub niepraktyczne.
Analiza drgań może być realizowana poprzez:
- Przenośne pomiary trasowe do okresowego monitorowania
- Czujniki bezprzewodowe do maszyn trudno dostępnych lub narażonych na intensywne mycie
- Systemy monitoringu online do krytycznych maszyn wymagających ciągłego nadzoru
Ta elastyczność pozwala zakładom branży spożywczej dostosować intensywność monitorowania do krytyczności maszyn i ograniczeń produkcyjnych bez zakłócania pracy zakładu.
Ponieważ analiza drgań zapewnia wiarygodną diagnostykę najczęstszych rodzajów usterek mechanicznych i wspiera zarówno pomiary trasowe, jak i strategie ciągłego monitorowania, często stanowi podstawę programów utrzymania predykcyjnego w zakładach branży spożywczej. Uzupełniają ją inne techniki pozwalające identyfikować zagrożenia elektryczne, termiczne i związane z procesem produkcyjnym.
Przykład z praktyki
W Barry Callebaut monitorowanie drgań krytycznych młynów do kakao umożliwiło wczesne wykrycie pogarszającego się stanu łożysk. Zespoły utrzymania ruchu mogły przeprowadzić interwencję podczas zaplanowanych postojów technicznych, unikając nieplanowanych przestojów maszyn o kluczowym znaczeniu dla przepływu produkcji i zapobiegając zakłóceniom w ściśle zsynchronizowanych procesach.
Analiza ultradźwiękowa
Analiza ultradźwiękowa jest stosowana przede wszystkim w przypadku maszyn i systemów generujących emisje akustyczne o wysokiej częstotliwości, w tym:
- Systemy sprężonego powietrza i gazów, w których nieszczelności są głównym źródłem strat energii
- Odwadniacze parowe i systemy dystrybucji pary, kluczowe w procesach termicznych
- Zawory, szczególnie te narażone na zużycie, nieszczelności lub nieprawidłowe uszczelnienie
- Łożyska, zwłaszcza wolnoobrotowe lub pracujące pod zmiennym obciążeniem
- Rozdzielnice elektryczne, w których można wykrywać wyładowania niezupełne, wyładowania łukowe lub koronowe
Maszyny i systemy te są powszechnie stosowane, szczególnie w instalacjach pomocniczych, systemach dystrybucji energii i infrastrukturze wspierającej, które mają bezpośredni wpływ na efektywność produkcji i koszty operacyjne.

Dlaczego ta technologia sprawdza się w branży spożywczej?
Analiza ultradźwiękowa szczególnie dobrze sprawdza się w środowiskach branży spożywczej (F&B), ponieważ skutecznie wykrywa nieszczelności, tarcie i wyładowania elektryczne w warunkach, w których inne techniki mogą być mniej efektywne.
Zakłady branży spożywczej (F&B) charakteryzują się wysoką energochłonnością i rozbudowanymi sieciami sprężonego powietrza oraz pary. Nawet niewielkie nieszczelności mogą prowadzić do znacznych i ciągłych strat energii, często pozostając niezauważone, ponieważ nie wpływają bezpośrednio na wielkość produkcji. Analiza ultradźwiękowa umożliwia wczesne wykrywanie tych źródeł nieefektywności podczas normalnej pracy systemów.
Technika ta dobrze sprawdza się również w hałaśliwych i wilgotnych środowiskach oraz w strefach intensywnego mycia, gdzie możliwości stosowania analizy drgań lub inspekcji wizualnej mogą być ograniczone. Ponieważ czujniki ultradźwiękowe koncentrują się na dźwiękach o wysokiej częstotliwości, znajdujących się poza zakresem słyszalnym dla człowieka, pozostają skuteczne nawet w obszarach produkcyjnych o wysokim poziomie hałasu otoczenia.
Ponadto monitorowanie ultradźwiękowe uzupełnia analizę drgań, umożliwiając monitorowanie maszyn, które są:
- Trudne do wyposażenia w czujniki drgań
- Pracujące z bardzo niskimi prędkościami
- Stanowiące część instalacji pomocniczych lub systemów mediów technicznych, a nie głównych maszyn produkcyjnych
Dzięki temu analiza ultradźwiękowa jest cennym narzędziem pozwalającym rozszerzyć zakres utrzymania predykcyjnego poza wirujące maszyny produkcyjne.
Przykład z praktyki
W Royal Cosun inspekcje ultradźwiękowe były wykorzystywane w ramach szerszego programu proaktywnego utrzymania ruchu i zarządzania ryzykiem w celu wykrywania nieszczelności w instalacjach sprężonego powietrza i pary w wielu zakładach branży spożywczej. Dzięki wczesnemu wykrywaniu i usuwaniu tych nieszczelności firma ograniczyła straty energii, poprawiła efektywność instalacji pomocniczych i wydłużyła żywotność krytycznych urządzeń, takich jak sprężarki, jednocześnie zwiększając ogólną dostępność zakładów.
Termografia w podczerwieni
Termografia w podczerwieni jest stosowana przede wszystkim w przypadku maszyn i systemów, w których nietypowy wzrost temperatury stanowi wczesny sygnał awarii, w tym:
- Panele elektryczne, rozdzielnice i centra sterowania silnikami (MCC), w których luźne połączenia lub przeciążenia mogą prowadzić do przegrzewania
- Silniki i napędy, szczególnie te pracujące pod zmiennym obciążeniem
- Piece, suszarnie i piece przemysłowe, powszechnie stosowane w procesach obróbki termicznej
- Elementy instalacji chłodniczych, takie jak sprężarki, skraplacze i szafy elektryczne
Maszyny i systemy te często wiążą się z ryzykiem dla bezpieczeństwa, stratami energii lub przerwami w produkcji, jeśli pogorszenie ich stanu nie zostanie odpowiednio wcześnie wykryte.

Dlaczego ta technologia sprawdza się w branży spożywczej?
Termografia w podczerwieni szczególnie dobrze sprawdza się w środowiskach branży spożywczej (F&B), ponieważ jest bezkontaktową i bezinwazyjną techniką inspekcji. Dzięki temu jest w pełni zgodna z wymogami higieny i bezpieczeństwa żywności, ponieważ inspekcje można przeprowadzać bez dotykania maszyn i bez zakłócania produkcji.
Technika ta jest szczególnie skuteczna w zapobieganiu pożarom instalacji elektrycznych, co ma kluczowe znaczenie w zakładach branży spożywczej, gdzie ubezpieczyciele i organy regulacyjne przywiązują dużą wagę do bezpieczeństwa elektrycznego. Dzięki wczesnemu wykrywaniu nietypowego wzrostu temperatury termografia umożliwia podjęcie odpowiednich działań, zanim problemy doprowadzą do poważnych incydentów lub nieplanowanych przestojów.
Termografia w podczerwieni jest również cennym narzędziem w środowiskach chłodniczych i procesach termicznych. W zakładach produkujących mrożoną żywność pomaga wykrywać uszkodzenia izolacji, nietypowe wydzielanie ciepła oraz problemy elektryczne w systemach chłodniczych. W piekarniach i procesach suszenia wspiera monitorowanie pieców i urządzeń grzewczych, pomagając zapewnić ich stabilną i efektywną pracę.
Ponieważ termografię w podczerwieni można stosować podczas normalnej pracy maszyn i szybko kontrolować za jej pomocą duże obszary, jest ona często wykorzystywana jako narzędzie do badań przesiewowych w ramach prewencyjnego i predykcyjnego utrzymania ruchu, uzupełniając inne techniki monitorowania stanu.
Przykład z praktyki
W Plukon Food Group ustandaryzowane inspekcje termograficzne wdrożono w wielu zakładach branży spożywczej w celu oceny stanu instalacji elektrycznych. Dzięki centralizacji danych termograficznych i zastosowaniu jednolitej metodologii inspekcji Plukon uzyskał lepszy wgląd w zagrożenia elektryczne, ograniczył liczbę incydentów, zwiększył dostępność maszyn oraz wzmocnił swoją pozycję w relacjach z ubezpieczycielami, wykazując proaktywne i przejrzyste podejście do zarządzania bezpieczeństwem elektrycznym.
Analiza oleju
Analiza oleju jest stosowana przede wszystkim w przypadku maszyn smarowanych olejem, w których wewnętrznego zużycia lub degradacji środka smarnego nie można wykryć z zewnątrz, w tym:
- Przekładnie, często pracujące w trybie ciągłym pod obciążeniem
- Sprężarki, szczególnie w instalacjach chłodniczych i systemach pomocniczych
- Układy hydrauliczne stosowane w urządzeniach procesowych lub pakujących
- Duże łożyska w obudowach, w przypadku których dostęp do kontroli wizualnej lub pomiarów drgań jest ograniczony
Maszyny te często mają kluczowe znaczenie dla ciągłości produkcji, efektywności energetycznej i żywotności urządzeń.

Dlaczego ta technologia sprawdza się w branży spożywczej?
Analiza oleju dobrze sprawdza się w środowiskach branży spożywczej (F&B), ponieważ umożliwia wykrywanie mechanizmów zużycia i zanieczyszczeń, których nie można zidentyfikować za pomocą technik pomiarowych stosowanych na powierzchni maszyn. Analiza stanu środka smarnego, obecności cząstek i właściwości chemicznych pozwala wcześnie wykrywać wewnętrzne procesy degradacji, takie jak zużycie, korozja czy pogorszenie właściwości środka smarnego.
Dzięki temu analiza oleju jest szczególnie przydatna w przypadku:
- Maszyn zamkniętych lub wolnoobrotowych, w przypadku których sygnały drganiowe mogą być słabe
- Krytycznych sprężarek i przekładni, których awarie są kosztowne i często mają poważne konsekwencje
- Środowisk wymagających intensywnego smarowania, w których stan środka smarnego ma bezpośredni wpływ na niezawodność maszyn
W zakładach branży spożywczej analiza oleju wspiera również monitorowanie środków smarnych dopuszczonych do kontaktu z żywnością, pomagając zapewnić, że procesy smarowania pozostają zarówno skuteczne, jak i zgodne z wymogami higieny i bezpieczeństwa.
Ponieważ próbki można pobierać bez zatrzymywania maszyn, analiza oleju umożliwia monitorowanie ich stanu bez zakłócania produkcji, dzięki czemu doskonale sprawdza się w procesach ciągłych lub wymagających wysokiej dostępności maszyn.
Przykład z praktyki
U globalnego lidera branży spożywczej programy utrzymania predykcyjnego rozszerzono poza monitorowanie drgań, obejmując nimi praktyki smarowania ukierunkowane na niezawodność w wielu zakładach. Dzięki poprawie zarządzania środkami smarnymi i monitorowania stanu krytycznych maszyn firma wydłużyła ich żywotność, ograniczyła ryzyko awarii oraz zapewniła spójne standardy niezawodności w swoich zakładach na całym świecie.
Analiza elektryczna i analiza obwodów silników
Analiza elektryczna i analiza obwodów silników jest stosowana przede wszystkim w przypadku maszyn napędzanych silnikami i urządzeń zasilanych elektrycznie, które mają kluczowe znaczenie dla działalności zakładów branży spożywczej, w tym:
- Silniki elektryczne napędzające maszyny produkcyjne i urządzenia pomocnicze
- Przemienniki częstotliwości (VFD) i systemy sterowania silnikami
- Systemy zasilania elektrycznego, w tym panele, linie zasilające i połączenia
Maszyny i urządzenia te są powszechnie stosowane w zakładach branży spożywczej, gdzie produkcja opiera się na dużej liczbie silników pracujących w trybie ciągłym pod zmiennym obciążeniem.
Dlaczego ta technologia sprawdza się w branży spożywczej?
Analiza elektryczna i analiza obwodów silników dobrze sprawdza się w środowiskach branży spożywczej, ponieważ umożliwia wczesne wykrywanie problemów elektrycznych, których nie można zidentyfikować wyłącznie poprzez monitorowanie parametrów mechanicznych. Obejmuje to pogorszenie stanu izolacji, asymetrię faz, problemy z jakością energii elektrycznej oraz nietypowe obciążenia elektryczne, które mogą ostatecznie prowadzić do awarii silnika lub nieplanowanych przestojów.
W zakładach z dużą liczbą silników, w których kluczowe znaczenie ma wysoka dostępność maszyn, usterki elektryczne często rozwijają się, zanim pojawią się widoczne objawy mechaniczne. Monitorowanie parametrów elektrycznych uzupełnia zatem analizę drgań, umożliwiając identyfikację pierwotnych przyczyn związanych z zasilaniem lub stanem samego silnika, a nie tylko wynikających z nich problemów mechanicznych.
Technika ta jest szczególnie istotna w zakładach branży spożywczej, ponieważ:
- Silniki są narażone na wilgoć, intensywne mycie i cykle termiczne, które przyspieszają starzenie się izolacji
- Zmienne obciążenia i częste rozruchy powodują dodatkowe obciążenie elementów elektrycznych
- Nieplanowane awarie silników mogą szybko doprowadzić do zatrzymania całych linii produkcyjnych
Dzięki wczesnemu wykrywaniu anomalii elektrycznych zespoły utrzymania ruchu mogą podjąć działania, zanim usterki przerodzą się w awarie zakłócające ciągłość produkcji.
Przykład z praktyki
W Royal Cosun monitorowanie stanu instalacji elektrycznych i inspekcje wdrożono w wielu zakładach branży spożywczej w ramach ustrukturyzowanego, proaktywnego programu zarządzania ryzykiem. Dzięki wczesnemu wykrywaniu pogarszającego się stanu instalacji elektrycznych i zagrożeń pożarowych, szczególnie w szafach elektrycznych, firma poprawiła bezpieczeństwo operacyjne, zwiększyła dostępność maszyn oraz wzmocniła zgodność z wymogami i możliwość uzyskania ochrony ubezpieczeniowej w swoich zakładach na całym świecie.
Motion Magnification
Technika Motion Magnification jest stosowana przede wszystkim w przypadku maszyn i konstrukcji, w których bardzo niewielkie ruchy mechaniczne lub drgania są trudne do wykrycia za pomocą konwencjonalnych czujników, w tym:
- Elementy konstrukcyjne, takie jak ramy, wsporniki i podstawy maszyn
- Duże lub złożone zespoły, w których zachowanie drganiowe jest trudne do interpretacji
- Trudno dostępne lub niebezpieczne obszary, w których instalacja czujników jest niepraktyczna
- Maszyny wykazujące niewyjaśnione drgania lub rezonans pomimo prawidłowych odczytów z czujników
Zamiast wykorzystywać czujniki kontaktowe, Motion Magnification wzmacnia subtelne ruchy zarejestrowane na nagraniu wideo, dzięki czemu niewidoczne w normalnych warunkach wzorce ruchu stają się widoczne i możliwe do zmierzenia.

Dlaczego ta technologia sprawdza się w branży spożywczej?
Motion Magnification dobrze sprawdza się w środowiskach branży spożywczej (F&B) jako uzupełniająca technika diagnostyczna i narzędzie do rozwiązywania problemów, szczególnie gdy konwencjonalne metody monitorowania stanu nie dostarczają jednoznacznych odpowiedzi.
Zakłady branży spożywczej (F&B) często wykorzystują złożone linie produkcyjne, w których współdziałają ze sobą liczne maszyny, konstrukcje i fundamenty. W takich środowiskach problemy, takie jak rezonans konstrukcyjny, luzy czy przenoszenie drgań między maszynami, mogą być trudne do zdiagnozowania wyłącznie na podstawie danych z analizy drgań lub analizy ultradźwiękowej. Motion Magnification pomaga zwizualizować ruch maszyn i konstrukcji w rzeczywistych warunkach pracy, dostarczając cennych informacji pozwalających zidentyfikować źródło nieprawidłowości.
Technika ta dobrze sprawdza się również w środowiskach o rygorystycznych wymaganiach higienicznych i ograniczonej przestrzeni, ponieważ jest:
- Bezkontaktowa, bez konieczności mocowania czujników do maszyn
- Możliwa do zastosowania bez zatrzymywania produkcji
- Przydatna w obszarach, w których intensywne mycie, temperatura lub ograniczony dostęp utrudniają instalację czujników
Ponieważ Motion Magnification jest zazwyczaj wykorzystywane do ukierunkowanych analiz, a nie do ciągłego monitorowania, technika ta jest najbardziej skuteczna, gdy stosują ją doświadczeni analitycy w celu przeprowadzenia analizy przyczyn źródłowych, potwierdzenia podejrzewanych problemów lub określenia odpowiednich działań.
W programach utrzymania predykcyjnego w branży spożywczej Motion Magnification jest zatem pozycjonowane jako specjalistyczne narzędzie uzupełniające, które pozwala lepiej zrozumieć złożone zachowania mechaniczne, a nie zastępuje podstawowych technik monitorowania, takich jak analiza drgań czy analiza ultradźwiękowa.
Czujniki IIoT i oprogramowanie PdM
Techniki monitorowania stanu zapewniają wymierne korzyści w zakładach branży spożywczej. Jednak gdy są wdrażane na większą skalę, integrowane i wykorzystywane operacyjnie za pomocą czujników IIoT, np. czujników Wi-care(TM), oraz platformy utrzymania predykcyjnego, np. oprogramowania I-see(TM), umożliwiają monitorowanie w czasie rzeczywistym i znacząco zwiększają wartość PdM, przekształcając pojedyncze informacje w praktyczną wiedzę obejmującą cały zakład.
Zakłady branży spożywczej zazwyczaj wykorzystują setki lub tysiące maszyn i urządzeń w obszarach produkcji, instalacji pomocniczych, chłodnictwa i pakowania. Poleganie wyłącznie na ręcznych inspekcjach lub pojedynczych pomiarach szybko staje się trudne do zarządzania. Czujniki IIoT umożliwiają zautomatyzowane gromadzenie danych z maszyn w czasie rzeczywistym, nawet w środowiskach charakteryzujących się intensywnym myciem, wysoką wilgotnością, niskimi temperaturami lub ograniczonym dostępem.
Jednak wartość utrzymania predykcyjnego (PdM) nie wynika wyłącznie z zastosowania czujników. Kluczowe znaczenie ma sposób, w jaki dane są przekształcane w decyzje. Dlatego dane z czujników są przesyłane do platformy PdM.

Platforma ta odgrywa kluczową rolę poprzez:
- Agregowanie danych z wielu technologii monitorowania stanu, niezależnie od typu urządzenia do zbierania danych lub źródła danych
- Normalizowanie i kontekstualizowanie pomiarów z wykorzystaniem metadanych maszyn, warunków eksploatacji i historycznych wartości bazowych
- Wykrywanie anomalii i trendów wskazujących na pogarszający się stan maszyn, które mogą sygnalizować rozwijające się awarie, z wykorzystaniem zaawansowanej analityki i modeli uczenia maszynowego wspierających pracę ekspertów poprzez porównywanie historycznych danych o stanie technicznym urządzeń z danymi w czasie rzeczywistym i ustalonymi wartościami bazowymi oraz wskazywanie pojawiających się zagrożeń
- Wspieranie priorytetyzacji ryzyka na podstawie krytyczności maszyn, potencjalnego wpływu na produkcję oraz zidentyfikowanych zagrożeń związanych ze zgodnością z wymogami
- Przekształcanie informacji w konkretne działania, takie jak alerty, zalecenia dotyczące utrzymania ruchu lub zlecenia pracy
W branży spożywczej integracja ta jest szczególnie istotna, ponieważ decyzje dotyczące utrzymania ruchu muszą być skoordynowane z cyklami sanitarnymi, harmonogramami produkcji i wymaganiami jakościowymi.
Czujniki IIoT i oprogramowanie PdM stanowią element łączący całą strategię utrzymania predykcyjnego. Zapewniają, że dane gromadzone na poziomie poszczególnych urządzeń są przekształcane w jasne i praktyczne informacje wspierające podejmowanie decyzji na poziomie całego zakładu.
Chcesz dowiedzieć się, jak czujniki IIoT i oprogramowanie PdM współpracują ze sobą w skali całego zakładu?
I-care łączy bezprzewodowe czujniki Wi-care(TM), które gromadzą dane dotyczące drgań, uderzeń i temperatury, z oprogramowaniem I-see(TM) do utrzymania predykcyjnego, aby analizować stan maszyn, integrować wiele technologii monitorowania stanu oraz bezpośrednio włączać uzyskane informacje w procesy utrzymania ruchu poprzez integrację z platformami takimi jak systemy CMMS.
Budowanie skalowalnej strategii utrzymania predykcyjnego w branży spożywczej
Utrzymanie predykcyjne (PdM) nie musi rozpoczynać się od wdrożenia pełnego monitoringu online w całym zakładzie. Może być rozwijane stopniowo, w zależności od dojrzałości operacyjnej, krytyczności maszyn i ograniczeń produkcyjnych. Skuteczne wdrożenie utrzymania predykcyjnego w branży spożywczej wymaga jasnej mapy drogowej, która przekłada strategię na konkretne działania, dostosowane do realiów produkcyjnych i gotowości organizacji.
W praktyce większość zakładów branży spożywczej nadal przechodzi przez jasno określone, naturalne etapy rozwoju, jednak oprogramowanie PdM jest wdrażane od samego początku. Wiele zakładów rozpoczyna od monitorowania ograniczonej liczby maszyn za pomocą przenośnych urządzeń pomiarowych i pierwszego zestawu czujników, a wszystkie zebrane dane są od razu centralizowane na platformie utrzymania predykcyjnego. Pozwala to wcześnie identyfikować wzorce awarii, tworzyć wartości bazowe oraz zapewnić spójny dostęp do informacji wszystkim zespołom.
W miarę potwierdzania wartości rozwiązania monitoring jest stopniowo rozszerzany na kolejne maszyny, przy jednoczesnym wykorzystaniu tej samej platformy do agregowania danych, standaryzacji analiz i ustalania priorytetów działań. Z czasem utrzymanie predykcyjne jest skalowane nie poprzez dodawanie niepowiązanych ze sobą narzędzi, lecz poprzez rozszerzanie zakresu monitorowanych maszyn w ramach ujednoliconej architektury PdM obejmującej linie produkcyjne, instalacje pomocnicze i poszczególne zakłady.
A co z początkową inwestycją w projekt PdM?
Początkowa inwestycja wymagana do przejścia od projektów pilotażowych do wdrożenia na większą skalę może czasami spowalniać proces decyzyjny. W I-care barierę tę można ograniczyć dzięki modelom leasingu urządzeń, które pozwalają przekształcić tradycyjne wydatki inwestycyjne w wydatki operacyjne, zarówno poprzez modele subskrypcyjne, jak i hybrydowe połączenie CapEx i OpEx. Taka elastyczność pozwala producentom z branży spożywczej rozpocząć od mniejszej skali, stopniowo rozszerzać wdrożenie i dostosowywać inwestycje do osiąganych korzyści bez konieczności ponoszenia wysokich kosztów początkowych.
Wraz ze skalowaniem utrzymania predykcyjnego zmienia się również jego rola. Nie jest już wyłącznie technicznym narzędziem utrzymania ruchu, lecz staje się rozwiązaniem wspierającym działalność biznesową, ukierunkowanym na poprawę niezawodności produkcji, instalacji pomocniczych i infrastruktury wspierającej.
W zakładach branży spożywczej PdM bezpośrednio przyczynia się do:
- Ochrony marż, poprzez ograniczenie nieplanowanych przestojów, strat produkcyjnych i strat energii
- Ograniczenia ryzyka operacyjnego, poprzez wczesne wykrywanie problemów mechanicznych, elektrycznych i związanych z procesem produkcyjnym
- Ograniczenia ryzyka związanego ze stanem maszyn, które może wpływać na jakość żywności lub zgodność z wymogami, poprzez stabilizację pracy krytycznych maszyn i zmniejszenie prawdopodobieństwa wystąpienia incydentów
- Poprawy OEE i efektywności energetycznej, poprzez utrzymywanie maszyn w optymalnych warunkach pracy
Budowanie skalowalnej strategii utrzymania predykcyjnego oznacza zatem połączenie różnorodności środowisk produkcyjnych w branży spożywczej, szczególnie istotnych korzyści, jakie PdM zapewnia w tym sektorze, wzajemnie uzupełniających się technologii monitorowania stanu oraz skalowalnej architektury IIoT i platformy, która może rozwijać się wraz z zakładem.
Niezależnie od etapu tej drogi I-care pomoże Ci zrobić kolejny krok
I-care wspiera producentów z branży spożywczej na każdym etapie wdrażania utrzymania predykcyjnego, łącząc wiedzę ekspercką, usługi i rozwiązania, od inspekcji w ramach monitorowania stanu i doboru odpowiednich technologii po wdrażanie bezprzewodowych czujników i oprogramowania PdM.

